صنعت گردشگری

(سه شنبه ۲۶ بهمن ۱۳۹۵) ۱۰:۳۲

صنعت گردشگری، در زمره‌ بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین صنایع دنیای کنونی به‌شمار می‌آید. بسیاری از کشورها، این صنعت پویا را به ‌عنوان اساس درآمد، اشتغال، رشد بخش خصوصی و توسعه‌ ساختار زیربنایی می‌دانند.

در سراسر کره‌ زمین به‌ ویژه در کشورهای درحال توسعه یعنی در آنجا که شکل‌های دیگر اقتصادی از قبیل تولید یا استخراج منابع طبیعی از نظر اقتصادی به ‌صرفه نیست یا نقش چندان مهمی در صحنه‌ تجارت و بازرگانی ندارد، به توسعه‌ صنعت گردشگری توجه فراوانی معطوف می‌شود. از طرف دیگر، این صنعت، علاوه برآن‌که انتفاع اقتصادی ایجاد می‌کند، تعاملات میان فرهنگی جوامع مختلف را تسهیل نموده و از طریق ارتباطات میان فرهنگی، الگوهای فرهنگی مورد نیاز توسعه و شیوه‌های برقراری تعاملات رفتاری براساس گفتمان صلح آمیز را برقرار می کند. ضمناً در قالب فعالیت های اکوتوریسم نیز انسان خسته‌ شهرنشین را به دامان شیوه‌های معیشت و زندگی طبیعی پناه داده و حجم زیادی از پرخاش‌گری‌ها و هیجان‌های کاذب محیط شهری را از میان می‌برد. مردم به دلایل متعدد و فراونی به مسافرت می‌روند که اغلب، این دلایل ماهیت پیچیده دارند؛ لذا رشد فزاینده‌ این صنعت و منافع حاصل از آن در دوره ای نسبتاً کوتاه باعث شده است عواملی که در زمینه‌ دلایل و انگیزه‌های سفر تعیین کننده هستند و نقش های اصلی را ایفا می‌کنند بسیار مورد توجه قرار گیرند. بسیاری از ساکنان مراکز جمعیتی مختلف کشورمان ـ حتی سایر نقاط دنیا ـ همان کسانی هستند که زمانی مسافرت و جابجایی را بعید می‌دانستند اما اینک تلاش می‌کنند هزینه مسافرت‌های دور و نزدیک را فراهم کنند تا از این فرصت های طلایی حداکثر بهره را ببرند. دولت‌ها نیز با درک اهمیت موضوع، احداث هتل‌ها، استراحتگاه‌ها و مراکز تفریحی- تفرجی را به عنوان یکی از محورهای عمده و ثابت در زمینه‌ ایجاد فضاهای مناسب شهری و مناطق بزرگ و کوچک برون شهری مورد توجه قرار داده و بودجه‌ خاصی را نیز در نظر گرفته اند.
در نهایت، انگیزه‌های متنوع سیاست‌گذاران بخش‌های دولتی و عمومی در کنار تسهیل شرایط سفر، کاهش هزینه‌ها، افزایش اوقات فراغت و میل به سپری نمودن زمان در شرایطی غیر از روزمرگی و محیط کار و زندگی، همه باعث شده‌اند تا مسافران بتوانند به مسافرت‌های سالم، بی‌خطر، آرام و لذت بخش بروند.
نکته‌ قابل توجه این است که همه‌ اقشار یک کشور توانایی شرکت در گروه‌های گردشگری را ندارند؛ زیرا میزان درآمد اشخاص و تعداد افراد تحت تکفل آن‌ها همواره مانع بزرگی برای پرداختن و روی‌آوردن افراد به این صنعت بوده و هست. لذا لزوم یک برنامه‌ریزی دقیق و حساب‌شده به همراه تخصیص تسهیلات ویژه توسط نهادهای دولتی و مدنی امری اجتناب‌ناپذیر به ‌نظر می‌رسد. در صنعت گردشگری به علت پیچیدگی‌ها، فراغت‌ها، همچنین سطوح گسترده‌ ارائه‌ خدمات و نگرش‌های مختلف و برداشت‌های متفاوت، سازمان‌های مختلفی ایفای نقش می‌کنند که اطلاع‌رسانی مناسب و ارائه‌ تسهیلات مطلوب از نخستین ضروریات و وظایف آن‌ها است. گردشگر، در یک مکان معین، مدت کوتاهی اقامت می کند؛ بنابراین باید به سرعت درباره‌ محل اسکان خود و خریدهای احتمالی اطلاعاتی را کسب کند و تصمیم بگیرد. به این دلیل است که راهنمایان و دفاتر ارائه‌دهنده‌ خدمات باید او را از ویژگی‌های مقصد و میزان خدماتی که در آنجا ارائه می‌شود آگاه کنند.
اگر تسهیلات گردشگری را نیز بخواهیم در قالب وظایف دفاتر بررسی کنیم شامل انواع خدمات‌رسانی مانند تبلیغات، تهیه و رزرو جا برای مسافران در هتل‌ها، برگزاری سمینارها، نمایشگاه‌ها، کنفرانس‌ها، همایش‌ها، سرویس‌های مدیریتی و ... می شود. تسهیلات گردشگری نقش انکارناپذیر در پیشبرد اهداف توسعه دارد و در برنامه‌ریزی‌های مختلف باید جایگاه ویژه‌ای برای آن قائل شد. چه بسا مناطقی که دارای جاذبه‌ی توریستی منحصر به ‌فردی باشند اما قصور در ارائه‌ تسهیلات و تبلیغات، هتل‌های غیراستاندارد، راهنمایان ناوارد و ... آسیب‌های جبران‌ناپذیری را بر پیکر مقصد وارد سازد. تسهیلات اقامتگاهی، بخش بسیار مهمی از صنعت گردشگری را شامل می‌شود. اقامتگاه‌ها در سفر از ادوار قدیم تا به امروز تداعی کننده‌ محلی برای اقامت و استراحت مسافر بوده است. هر چند کیفیت اقامتگاه‌ها با توجه به سلایق گردشگران طراحی می‌شود، اما اقامتگاه‌ها در هراندازه و کیفیتی باشند، چه در هتل‌های لوکس چندستاره، چه در منطقه‌ای دورافتاده و با یک تختخواب معمولی، وظیفه‌ اصلی‌شان همانا تأمین مکان اقامت برای میهمان است. اقامتگاه‌های مسافرتی را می‌توان به انواع مختلفی تقسیم کرد که هر کدام باتوجه به نیازهای مختلف ساخته شده‌اند. هتل‌ها را شاید بتوان معروف‌ترین انواع اقامتگاه‌های جهان نامید. در عصر حاضر هر سال بر تعداد هتل‌ها در جهان افزوده می‌شود و این افزایش نشان‌دهنده‌ تقاضای بالای جهانگردان است. خود هتلها نیز با توجه به ارائه‌ خدمات و سایر مسائل فنی به انواع مختلف از جمله هتل‌های سنتی، هتل‌های آپارتمان، هتل فرودگاه، هتل خودروهای شخصی، هتل‌های بازرگانی و ... تقسیم می‌شوند. تعداد ستاره‌ها درواقع تعیین کننده و معرّف کیفیت ارائه‌ خدمات یک هتل است.
استراحتگاه‌ها و مکان‌های اختصاصی، کازینوها، بناهای تاریخی، خانه‌های شخصی، پانسیون‌ها، مهمان‌پذیرها، مجتمع‌های گردشگری، مهمانسراهای گردشگری، اردوگاه‌های گردشگری، اقامتگاه‌های جوانان، اتاق‌های اجاره‌ای در خانه‌های شخصی، پلاژها یا تأسیسات ساحلی، متل‌ها و غیره که هرکدام تعاریف و کاربردهای ویژه و خاص خود را دارند از دیگر اقامتگاه‌های مسافرتی محسوب می‌شوند. از دیگر تسهیلات قابل ارائه به گردشگران، تسهیلات پذیرایی و عرضه‌ غذا و نوشیدنی می‌باشد که از نظر سطح اشتغال و کسب درآمد خود به‌صورت بخش بزرگ و مهمی در صنعت گردشگری درآمده است. مشتریان یا همان گردشگران دارای سلیقه‌های بسیار مختلفی هستند که خود نشأت گرفته از زادگاه و هویت ملی و فرهنگی آن‌ها است که همین امر بر کمّیت و کیفیّت صنعت مهمانداری افزوده ‌است. غذا و نوشیدنی که بخش مهمی از خدمات یک هتل را تشکیل می‌دهد در واقع یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین قسمت‌های آن نیز محسوب می‌شود. مقاصد گردشگری نیز معمولاً با ارائه‌غذاهای محلی خود در بالا بردن رضایت مشتری سهم به ‌سزایی دارند. آن‌چه مهم است، این‌که، هر جهانگردی به هر نقطه از دنیا که برود باید غذا بخورد و این مسأله، زمانی اهمیت بیشتری می‌یابد که بدانیم سلایق جهانگردان بسیار متفاوت است. امروزه، بسیاری از مراکز اقاکتی دنیا، علاوه بر ارائه‌ خدمات اقامتی، تسهیلات غذا و نوشیدنی را نیز مهیا می‌کنند که باید با ابتکار و سبک خاص و سرویس مطلوب، انواع غذاها را برای مشتریان و مسافران خود ارائه نمایند. از مجموع تمام پول‌هایی که یک گردشگر خرج می‌کند، مقدار پولی که صرف غذا و نوشیدنی می‌شود، پس از هزینه‌ بلیط هواپیما قرار می‌گیرد. یکی از کارکنان با اهمیت و موردتوجه در هر هتلی مدیر رستوران است که می‌شود از آن تحت عنوان مدیر تشریفات نیز نام برد. به‌طورکلی مدیر رستوران باید مهارت، کاردانی، تحرک، فعالیت و کارورزی فوق‌العاده‌ای داشته باشد.
انواع واحدهای اقامتی :
هتل‌ها : این مکان‌ها در شهرهای بزرگ و کوچک احداث می شود و دارای اتاق‌های زیادی است که برای اجاره و پذیرش مسافران درنظرگرفته‌شده‌است. هتل‌ها دارای سالن‌هایی برای جشن‌ها، میهمانی‌ها، کنفرانس‌ها، سمینارها، رستوران ، تریا، استخر، فروشگاه‌ها، نمایندگی فروش بلیط و پارک‌های تفریحی و محلی برای بازی کودکان و غیره می‌باشند که کلیه‌ وسایل راحتی و آسایش مسافران در آن فراهم شده‌است. درتعریف جامع‌تر می‌توان هتل را واحدی اقامتی - پذیرایی دانست که به قصد انتفاع بر اساس ضوابط رسمی برای مسافران ایجاد می‌شود. در هتل امکانات اقامتی به صورت اتاق‌های یک نفره، دو نفره، سه و چهار نفره سوئیت‌های معمولی و مخصوص و واحدهای آپارتمانی به مسافران عرضه می‌شود. این واحدها با توجه به مشخصات ساختمانی ومعماری و تجهیزاتی به 5 درجه یا ستاره تقسیم‌بندی می‌شوند. اخیراً به منظور معرفی هتل‌هایی با امکانات بسیار وسیع‌تر و مجهزتر تعداد ستاره‌ها به هفت رسیده‌است. از آنجا که عدد هفت نزد بسیاری از ملت‌های جهان قداست خاصی دارد، شاید از جنبه‌های روانی و اعتقادی این عدد بتواند گردشگران بیشتری را به هتل‌هایی بکشاند که در ردیف هفت ستاره‌ها قراردارند. هفت‌اقلیم، هفت‌آسمان، هفت‌گنبد، هفت‌رنگ، هفت‌شهرعشق و ... همگی به مقدس بودن عدد هفت دلالت دارند.
هتل‌های 3،4 و 5 ستاره دارای سرویس اختصاصی و امکانات و تسهیلات بیشتری هستند؛ از آن جمله خدماتی نظیر: آرایشگاه، کفاشی، بانک، فروشگاه‌های مختلف، مجتمع‌های تفریحی و ورزشی، زمین‌های بازی، استخر، سونا، سالن‌های اجتماعات و ...
هتل آپارتمان : واحدهای اقامتی است که در آن مجموعه‌ای از آپارتمان‌ها برای اقامت مسافران ایجاد شده است. هر آپارتمان دارای یک یا دو اتاق خواب، سالن نشیمن، سرویس بهداشتی و آشپزخانه است که در آن وسایل و تجهیزات مناسب با زندگی موقت میهمان مانند تخت‌خواب، مبلمان، تلویزیون، یخچال و غیره پیش‌بینی شده‌است.
 هتل پانسیون : هتل پانسیون‌ها در داخل شهرها ساخته می‌شوند و شامل تعدادی اتاق و سالن غذاخوری است؛ آن‌گونه که بتواند غذای ساکنین اتاق‌ها را تأمین نماید. معمولاً در هتل پانسیون‌ها، کتابخانه، سالن مطالعه و اتاق تلویزیون پیش‌بینی می‌شود. در این مکان‌ها به‌طور معمول اتاق‌ها را به‌صورت ماهانه و یا سالانه اجاره می‌دهند که در کشور ما بیشتر مورد استفاده‌ی قشر دانشجو قرارمی‌گیرد. لازم به ذکر است که در هتل پانسیون‌ها نیز مقررات خاصی حکم‌فرما می‌باشد که رعایت آن الزامی است.
 مهمان‌پذیر : واحدی اقامتی است که برای استفاده‌ مسافران ایجاد شده‌است. در این نوع اقامتگاه‌ها، برای تعداد تخت در اتاق‌ها محدودیتی وجود ندارد و بیشتر سرویس‌های بهداشتی، حمام و اتاق نشیمن مشترک است. مهمان‌پذیرها باتوجه به مشخصات ساختمانی و تجهیزات لازم در سه طبقه‌ی ممتاز، درجه یک و درجه دو
رتبه‌بندی می‌شوند.
 مجتمع‌های گردشگری : واحدهای اقامتی است که عموماً در کنار حداقل یکی از جاذبه‌های عمده‌ سیاحتی ایجاد می‌شود و امکانات اقامتی را برای میهمان‌ها فراهم می‌کند. بیشتر در این نوع واحدهای اقامتی، تسهیلات و خدمات متناسب با نوع جاذبه‌ سیاحتی برای استفاده‌ عموم ارائه می‌شود.
 مهمان‌سرای گردشگری : نوعی هتل است که زیر نظر سازمان واحدی به‌صورت زنجیره‌ای اداره می‌شود و در نقاط مختلف کشور وجود دارد. معمولاً طراحی فضای این نوع واحدها بیشتر مشابه و متناسب با معیارهای
بین‌المللی هتل‌سازی است.
 اردوگاه گردشگری : واحدی اقامتی است که در محدوده‌ تلاقی جاده‌های اصلی و پر رفت‌ وآمد و یا در کنار شهرهای سیاحتی و زیارتی امکان اقامت را در یک فضای محصور و مشخص برای میهمان‌ها فراهم می‌کند. این نوع تأسیسات دارای امکاناتی نظیر سرویس‌های بهداشتی متعدد، روشنایی، تلفن‌های همگانی راه دور، نمازخانه، اتاق کرایه‌ای، نصب چادر، حمام مشترک و غیره می‌باشد.
 پانسیون شبانه‌روزی : نوعی واحد اقامتی است که امکان اقامت میهمان‌ها را حداقل با صبحانه فراهم می‌کند. به‌طور معمول مدت اقامت در پانسیون محدودیتی ندارد و به صورت متعارف بیش از 15 روز است. در این نوع واحد اقامتی، ویژگی هتل مانند نظافت روزانه‌ی اتاق‌ها، سرویس بهداشتی، مرتب کردن تختخواب یا محدود بودن ظرفیت پذیرش در اتاق وجود ندارد. معمولاً خدمات مورد نیاز با همکاری میهمان‌ها انجام می‌گیرد. از اتاق نشیمن، اتاق غذاخوری، آشپزخانه و سایر امکانات نیز به‌صورت مشترک استفاده می‌شود.
 اقامتگاه جوانان : واحدی اقامتی است که امکان اقامت کوتاه‌مدت را فقط برای جوانان درحال تحصیل به‌صورت مشترک در اتاق‌ها یا سالن‌های بزرگ فراهم می‌کند. در این نوع اقامتگاه‌ها، سرویس بهداشتی، حمام، سالن نشیمن و سالن صرف غذای مشترک وجود دارد.
 اتاق‌های اجاره در خانه‌های شخصی : این نوع واحد اقامتی امکان اقامت را برای مسافران فراهم می‌سازد و مسافران از امکانات خواب و سرویس‌های بهداشتی موجود استفاده می‌کنند. این قبیل امکانات اقامتی بیشتر در جوار اماکن زیارتی، شهرهای مذهبی، سواحل دریا و قطب‌های عمده‌ی سیاحتی دیده می‌شود. این اماکن در زمان افزایش مسافران تعداد قابل ملاحظه‌ای از آنان را در خود جای می‌دهد.
 پلاژ یا تأسیسات ساحلی : واحدی اقامتی می‌باشد که در ساحل دریاها و دریاچه‌ها ایجاد شده و امکان اقامت میهمان ها را در مکان‌هایی مانند چادر، اتاقک، اتاق، ویلا و سکوی نصب چار فراهم می‌کند. در پلاژها خدماتی نظیر دوش آب سرد، سرویس بهداشتی، آب آشامیدنی، نجات‌غریق، تلفن همگانی، فروشگاه موادغذایی، رستوران، وسایل تفریحی و ورزش‌های آبی ارائه ‌می‌شود.
 متل : این بنای رفاهی معمولاً در خارج از شهرها ساخته می‌شود و علاوه بر کلیه‌ وسایل موجود در یک هتل، دارای پمپ بنزین، فضای سبز وسیع و سوپر مارکت نیز می‌باشد و ساختمان آن بیشتر یک طبقه ویلایی است. همچنین، در متل امکان اقامت شبانه‌ی مسافر، همراه با خدمات مورد نیاز و وسیله‌ی نقلیه‌ او فراهم می‌باشد. در متل، مسافر می‌تواند وسیله‌ی نقلیه‌ خود را در کنار محل اقامت پارک کند. این نوع اماکن اقامتی به‌صورت ویلا و اتاق‌های پراکنده در فواصل و موقعیت‌های مناسب و معین در محوطه‌ای وسیع ساخته می‌شوند. در مورد اقامتگاه‌ها، مسأله‌ای که همواره دارای اهمیت ویژه‌ای چه برای میزبان و چه میهمان می‌باشد نرخ اشغال اتاق‌هاست. برای تعیین نرخ اشغال اتاق‌ها، تعداد اتاق‌های کرایه ‌داده‌شده را بر تعداد اتاق‌های آماده برای کرایه تقسیم می‌کنند. به‌ندرت امکان دارد که اقامتگاهی در طول سال یک نرخ ثابت اشغال داشته باشد. در شهرهایی که مسافرانی به صورت فصلی به آن شهر سفر می‌کنند (همانند شهر مشهد مقدس) معمولاً درصد بالای اشغال فقط در ایام تابستان و نوروز وجود دارد و در سایر روزها درصد اشغال آن‌ها بسیار پایین است (معمولاً زیر40%) حال آنکه از نظر سودآوری، نرخ اشغال یک اقامتگاه باید دست کم به 65% برسد. لذا به‌نظر می‌رسد به‌منظور جلوگیری از ورشکستگی هتل‌داران و دست‌اندرکاران و متولیان امر گردشگری باید تدابیری اتخاذ شود تا از توسعه و احداث واحدهای اقامتی جدید در این‌گونه شهرها جلوگیری به‌عمل آید و همواره تعادل بین عرضه و تقاضا وجود داشته باشد.



پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید