وصال شیرازی

(شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۴) ۱۳:۴۱

میرزا محمد شفیع شیرازی متخلص به وصال از شاعران نامی قرن 12 است . وصال شیرازی متوفّی سال 1262 هـ.. ق در شیراز از بزرگان شعرا و ادبا و عرفای زمان خویش بود.

. او در زمان سلطنت کریم خان زند و به روایت دیگر در زمان فتحعلی شاه  زندگی کرده است .وصال در یک خانواده مذهبی شیرازی پا به عرصه وجود نهاد و علوم متداول زمان خویش را نزد دانشمندان آن دیار فرا گرفت علاوه بر آن میرزا تبحر به هنر خطاطی وتمام خطوط هفت گانه (نسخ، نستعلیق، ثلث، رقایم، ریحان، تعلیق، و شکسته) داشت و آثار متعدد او در خط را می توان به مهارت نگارش زیبایی خطوط 67 جلد قرآن اشاره کرد که هنر مندی تمام وکمال ، تذهیب و تجلید نمود . گویند دوره شاعری  وصال شیرازی  دوره  باز گشت ادبی  نامیده شد.

دیوان وی که شامل مدایح ، مراثی ، مثنوی ها و غزلهایش است رسالاتی هم به نظم و نثر در حکمت و کلام و موسیقی و عروض و تفسیر احادیث تالیف کرده  میرزا کتاب صبح وصال به سبک گلستان سعدی را به رشته تحریر در آورده است. وصال در فنون شعر استاد بود و در عین تقلید از قدما ، خصوصیات اصلی بهترین نمونه های شعر کلاسیک را حفظ کرده است .

وصال  مثنوی بزم وصال را ساخت و داستان ناتمام فرهاد و شیرین وحشی بافقی را استادانه به اتمام رساند. وصال از غزلیات سعدی به زیبایی و فراوانی استقبال کرده است .مرثیه های شور انگیز وی که به روش محتشم کاشانی سروده شده ، بر شهرت ادبی وی افزوده است . وی در اواخر عمر خویش بر اثر نوشتن زیاد چشمش آب آورد و نابینا شد و در سن 69 سالگی در شیراز در گذشت

 گویند روزی شاه تمام ادیبان را جمع کرد واز معنای این بیت حافظ سوال کرد:

بلبلی برگ گلی خوش رنگ در منقار داشت

واندر آن برگ ونوا خوش ناله های زار داشت

این سوال فکر شاه رامشغول نموده بود که اگر بلبل برگ گلی خوش رنگی در منقار داشته  می بایست بسی خوشحال باشد پس از چه رو،  واندر برگ ونوا ی خوش ناله های زار داشته . از این رو در باریان تمامی ادبیان وعرفا وشعرای معاصر خود را جمع نموده معنی را جویا شدند ولی هیچکدام از آن معنای ایشان را راضی نکرد بنا بر این نامه ای برای وصال نگاشته و خواستند معنی دقیق شعر را مکتوب کند.

نامه به دست وصال رسید اتفاقا  وصال عزادار فرزندش بود .ایشان نامه شاه را مطالعه نمودند و  برای کشف معنای حقیقی این ابیات زیبا ، رجوعی به اعداد ابجدی حروف الفبا می کند و در می یابد که : عدد ابجدی بلبلی برگ گلی، با ابجد حروف حضرات علی،حسن وحسین علیهم السلام مطابقت دارد لذا پاسخ پادشاه را به زبان شعر بیان می کنند.

خسروا در حالتی کین بنده را غم یار داشت

یادم آمد کز سوالی، آن جناب اظهار داشت

در خطوط شعر حافظ گر چه پرسیدی زمن

بلبلی برگ گلی خوش رنگ در منقار داشت

فکر بسیاری نمودم، لیک معلومم نشد

چونکه شعرش در بطون،  اسرار بس بسیار داشت

نیمه شب غواص گشتم در حروف ابجدی

تا ببینم این گهر، آیا چه در در بار داشت

بلبلی، برگ گلی، شد 356

با علی باحسین وبا حسن معیار داشت

برگ گل سبز است و دارد آن نشانی از حسن

چون که در وقت شهادت سبزی رخسار داشت

رنگ گل سرخ است این باشد نشانش ازحسین

چون که در وقت شهادت چهره های گلنار داشت 

بلبلی باشد علی کز حسرت زین برگ وگل

دائما آه و فغان و ناله بسیار داشت

راضیه همتی



تعداد بازدید : ۴,۴۵۷
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید