گفتگو با شیرین ایزدی کارشناس ارشد روانشناسی

عزت نفس ،اعتماد به نفس وراهکار های تقویت آن

(دوشنبه ۲ آذر ۱۳۹۴) ۱۴:۴۴

عزت نفس واعتماد به نفس بر کیفیت زندگی تاثیر مثبتی دارد. فردی که احساس می کند دیگران او را دوست دارند روابط اجتماعی بهتر دارد ودر زندگی موفق تر عمل می کند

بدین جهت بهره‌مندی از اعتماد به نفس سالم و پایدار برای پیشرفت، غلبه بر چالش‌های زندگی و ایجاد روابط جدید ضروری و حیاتیست.  اعتماد به نفس به خودی خود در کسی به وجود نمی ‌آید، بلکه مستلزم کسب مهارت هایی است که هم آن را به وجود بیاورد و هم آن را تقویت کند دراین خصوص با سرکارخانم شیرین ایزدی کارشناس ارشد روانشناسی به گفتگو نشستیم.

تعریف عزت نفس چیست؟

عزت نفس احساس ارزشمندی درونی مثبت ونسبتا پایدار نسبت به خود است که درآن فرد ارتباط صادقانه ای با خود دارد وبه خود احترام می گذاردکه این احساس ارزشمندی می تواند برتفکر ،هیجان ورفتار فرد تاثیر گذارد وزندگی شغلی،تحصیلی و زناشویی فردرا تحت شعاع خود قراردهد.

از چه زمانی عزت نفس شکل می گیرد؟

عزت نفس از بدو تولد توسط دیگران واز طریق ارزیابی درک آنان نسبت به خودمان به دست می آید .یعنی تصویری که دیگران ازشخص ما دارند و به ما می دهند. این تصاویر خصوصا دردوران کودکی وشیوه فرزند پروری والدین درفرد ایجاد می شود وعزت نفس را در فرد شکل می دهد.

اعتماد به نفس چیست وچه تفاوتی با عزت نفس دارد؟

به تدریج بواسطه عزت نفس شکل گرفته ناشی از تعامل فرد با محیط وتجربیاتش وتصاویری که دیگران خصوصا والدین با حمایت وارزیابی هایشان به فرد می دهند باور وعقیده شناختی در فرد نسبت به توانایی ها، استعدادها محدودیت های درونی و بیرونی شکل می گیرد که این همان اعتماد به نفس است .درواقع عزت نفس منبع انرژی دهنده اعتماد به نفس است که اعتماد به نفس در زیر سایه عزت نفس افزایش ویا کاهش می یابد.

عوامل موثرمحیطی، روانی وخانوادگی درکاهش عزت نفس واعتمادبه نفس چیست؟

از عواملی که می توان به آن اشاره کرد اختلات روانی درمان نشده از جمله افسردگی،اضطراب به خصوص اضطراب اجتماعی ، لکنت زبان، تیک هراس و اختلالات شخصیت،اختلال بدشکلی بدنی مثل دندانهای نا مرتب، وزن زیاد، پوست نامناسب و لاغری شدید است .

عوامل دیگری که دراین خصوص تاثیر گذار است اعتیاد به الکل یا مواد ،عوامل ژنتیکی، فقر اقتصادی ،مشکلات زناشویی حل نشده،سبک فرزند پروری سختگیرانه نه قاطعانه وبیماریهای جسمی است.

چه کسانی عزت نفس واعتماد به نفس بالایی دارند؟

کسانی دارای عزت نفس بالا هستند که خودشان ودیگران را دوست دارند ، به وضعیت جسمانی وروحی خود می رسند، شایستگی و قدرت رویارویی با مشکلات را دارند، بر اساس اهدافشان عمل می کنند و محدودیت ها و توانمندیهای خود را می شناسند.

این افراد توانایی تحمل ناکامی ،تحقیر ،سردرگمی وشکست را دارا می باشند، به راحتی درجمع ابراز وجود می کنند ودر کنترل احساس وعواطف منفی شان توانمند هستند به عبارتی مدیریت خشم وذهن آگاهی دارند واز طرفی قدرت ریسک بالا دارند.

از نشانه های دیگر اینکه این افرادخود و محیط وتاثیر متقابل این دو را برهم می شناسند و برای تغییر آنچه که می توانند تغییر دهند تلاش می کنند وآنچه را که نمی توانند با آغوش باز می پذیرند و درنهایت کسانی که بین من ایده ال ومن واقعیشان فاصله زیادی وجود ندارد دارای اعتماد به نفس بالاهستند.

افراد دارای اعتماد به نفس پایین چه نشانه هایی دارند؟

درزنان ومردان،کودکان وبزرگسالان با توجه به سن وجنسیت ،نشانه ها کمی متفاوت است اما بطور کلی نشانه های عزت نفس واعتماد به نفس پایین درافراد شامل موارذیل است:

خود ودیگران را تحقیر می کنند، دردوست یابی (شغل وهمسرو... ) وحفظ آن مشکل دارند و بطور کلی ناسازگارند. این افرادتلقین پذیرند وبیش از حد تحت نفوذ الگوی خاصی می شوند مثل گرایش افراطی به همسالان ویا یک فرقه خاص دارند.از دیگر مواردتوجه دایمی می خواهند واگرتوجه رادریافت نکنند پرخاشگری ولجبازی انجام می دهندبه همین دلیل مدام بدرفتاری می کنند.

مورد دیگر این است که برای اشتباهاتشان خود ودیگران را سرزنش می کنند.معمولاخجالتی وناتوان عمل می کنند.ممکن است افسردگی، اضطراب ، وسواس ویا اختلال شخصیت داشته باشند که برای بررسی نیاز به متخصص است.

نکته دیگر اینکه به وضع ظاهری وجسمی خود یا بسیار رسیدگی می کنند ویا اصلا نمی رسند.از شکست ،طرد شدن ناکامی وتحقیر شدن می ترسند به همین دلیل ریسک نمی کنند، مسئولیت پذیر ی کمی دارند واحساس رهاشدگی دردنیا را دارند.

چگونه اعتماد به نفس را درکودکان تقویت کنیم؟

زمینه ایجاد اعتماد به نفس درکودکان مهم است  وباید به بسیاری از مسائل توجه داشت راه کارهای ارائه شده  می تواند این زمینه را ایجاد کند پس آنها را به کار گیرید این موارد شامل توجه به  مسائل جسمی وروحی ،وضعیت ظاهری، ایجاد محیطی مناسب وبسیاری مسائل است که درادامه بصورت تیترواربه آنها اشاره می شود:

درابتدا مشکلات جسمی مانند دندانهای نامرتب ،وزن زیاد مشکلات پوستی وعضلانی و....را سریع با پزشک مطرح کنید تا درجهت رفع آن اقدام شود.

به بدن فرزندتان احترام بگذارید وبه او کمک کنید به بدنش احترام بگذارد وبا آن احساس راحتی کندوهرگز از القاب نامناسب برای بدنش استفاده نکنید.

از فرزندتان عکس بگیریدآن را به آینه یادراتاقش نصب ویادرقاب عکس قراردهید.

درمورد فرزندانتان مطالعه کنید تا مناسب سن رشد کودکتان پیش بروید وخواسته های نامعقول ازاو نداشته باشید.

محیط عاطفی امنی برای فرزندانتان ایجاد کنید و از احساسات خود وکودکانتان آگاه باشید.

فضای خانه را آرام کنیدحتی زمانی که با رفتار او موافق نیستید اورادرک کنید.احساساتش را بپذیرید وبه آن احترام بگذارید و درزمان مناسب بدون تهدید وتحقیروتنبیه درمورد عدم توافقتان با رفتاراو صحبت کنید.

جنسیت فرزندتان را بپذیرید ونگرش غیر جنسی را به او منتقل نکنید.

پوشاک وآرایش موی کودکان را جدی بگیرید.

درمقابل تمام خواسته های کودکتان با کلمه نه شروع نکنید.به فرزندتان اختیار انتخاب دهیدودردوست یابی به فرزندتان کمک کنید ودیگراینکه حتما زمانی رابرای بازی با کودکتان درنظر بگیرید.

به طورکلی گامهای موثر درایجاد وتقویت اعتماد به نفس چیست؟

 

درصورت اختلالات روانی مثل افسردگی،اضطراب اجتماعی و...به روانپزشک وروانشناس مراجعه کنید چرا که درصورت بروزچنین اختلالاتی مثل افسردگی،انکار منفی ناشی ازآن احساس ورفتار منفی را بدنبال داردکه این زنجیره احساس درماندگی ، شکست واعتماد به نفس پایین را ایجاد یا تقویت می کند.

یکی دیگر از راهکارها این است که هرنوع مشکلات جسمی خود را اعم از(مشکلات وزنی ،عضلانی دندانها و مواردیگررا سریع با پزشک مطرح کنید تا درجهت رفع آن اقدام شود.

سعی کنیم خودمان ودیگران را بدون قید وشرط دوست داشته باشیم. احساس محبتمان را به طور کلامی وغیر کلامی به دیگران نشان دهیم واجازه دهیم دیگران نیزاحساس محبتشان را به ما نشان دهند. به دنبال زمان برای ابراز علاقه نگردیم همیشه درحدتوانمان به دیگران توجه کنیم .

نکته دیگر اینکه اهداف کلی را کنار بگذاریم وبا توجه به توانمندی ها ومحدودیت هایمان اهدافی قابل دسترس را مشخص کنیم .

عامل دیگر اینکه افکارتان را بازسازی کنید اما دراین بازسازی افکار مناسب را جایگزین افکارمنفی کنید .به خودمان چه منفی چه مثبت دروغ نگوییم بپذیریم که بعضی چیزها قابل تغییر نیست و باید رهایش کرد اما بعضی چیزها دراین مرحله قابل تغییر است وبرای حل آن از جبران استفاده می کنیم.

سعی کنیم با با افرادی که دیدمناسب به زندگی دارند ارتباط نزدیک بگیریم و ازکلاسهایی مثل آرامش ذهنی،یوگا،جلسات خودشناسی استفاده کنیم.

از تنهایی فرارنکنید. اتفاقا برخی ساعات درتنهایی قرار بگیرید و در جهت خودشناسی مناسب قدم بگذارید. فراراز تنهایی ویا فرار از ارتباطات اجتماعی هردو باید تغییر کند.

به دیگران کمک کنید اما خودتان را قربانی نکنید و نیازهای خودتان را نادیده نگیرید .

با دیگران همدلی کنید ودرزمان مناسب گفتگوی هفتگی درمورد مشکلات خودمان ودیگران داشته باشیم وبه خوب بودن خودتان ویا اطرافیان باورداشته باشیدخودمان واطرافیان راهمانطورکه هستندبپذیریم وسعی نکنیم آنها را کنترل یا تغییر دهیم درصورت رفتارنامناسب سرزنش نکنید .ابتدا نکات مثبت را ببینید وبیان کنیدبعد به خود ویا دیگری درمورد مشکل بینش دهید ودرنهایت بدون فشارراه حل پیشنهاد دهید.

سعی شما براین باشد که مقایسه، سرزنش ، تحقیر وانتقاد نکنید وبه خودمان واطرافیان فرصتی برای تغییر بدهیم.

به هم هدیه بدهید ویا پیامک یا یادداشتهای محبت آمیز بگذارید .

 درآخر پیشنهاد می شودخوانندگان گرامی درخصوص این مبحث" کتاب عزت نفس سالم "نوشته دکتر ملانی ،ترجمه آرام نیا را جهت آگاهی بیشترمطالعه نمایند.

 

 

 

 


تعداد بازدید : ۲,۰۶۴
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید