شماره 29

اگرهای الگوپذیری کودکان از والدین

(شنبه ۱۵ تیر ۱۳۹۸) ۱۰:۱۹

دوران کودکی در رشد و پرورش کودک، اهمیت اساسی دارد. کودکان، سرمایه‌های ارزشمند جامعه هستند و فرداها متعلق به آنان است. از جمله افرادی که در تربیت کودک نقش بسزایی دارند پدر و مادر هستند.پدر و مادر هر دو در مقابل فرزند خود دارای مسئولیت‌هایی هستند و از حقوقی نیز برخوردارند.

ارتباط با فرزند برای والدین یک امر غیرقابل اجتناب و ضروری است. وقتی که رابطه آنها قوی باشد، شیرین هم خواهدبود. به خاطر داشته باشیم که همانقدر که به بچه ها اهمیت می دهیم، به همان اندازه هم دریافت می کنیم.
بچه هایی که احساس ارتباطی قوی با پدر و مادر دارند، دوست دارند با آنها همکاری کنند. آنها همچنان طبیعی مانند کودکان رفتار می کنند به این معنا که گاهی غرق در احساسات خود هستند و به معنای واقعی کودکی می کنند؛ اما وقتی که به ما به عنوان والدین اعتماد می کنند که درکشان کنیم و طرفشان باشیم.
بعضی از تکالیف، خاص یکی از والدین است؛ مانند تکلیف شیر دادن که به عهده مادر است یا سرپرستی و اداره امور مالی فرزند (ولایت) که صرفاً به عهده پدر است و در مواردی، حق و تکلیف برای هر دو نفر قرار داده شده مانند تربیت و نگهداری کودک (حضانت).همچنین فرزندان نیز در مقابل پدر و مادر، وظیفه هماهنگ بودن و احترام و تکریم دارند.
پدر و مادر می‏توانند هم اثر مثبت و هم اثر منفى روى فرزندان خود بگذارند و این تأثیر تا حدودى به نوع ارتباط کلامى و گفتارى والدین با فرزندان، بستگى دارد. اما به هر حال، چون ارتباطات تنها به صورت کلامى نیست، پس روابط عاطفى نیز در این عملکرد مؤثر است. میتوان گفت که تقلید و تعیین هویت کاملا به طور طبیعى اتفاق میافتد بدون این که کودک یا والدین، طرح و برنامه ‏اى را از پیش براى آن تعیین کنند.
«ارزش‏ها از طریق هویت بخشی به کودکان، فرا گرفته میشود و بخشى از وجود آنها را تشکیل مى‏یدهد و این الگوى ارزشى، با گذشت سال‏ها و زندگى با افراد خانواده و اجتماع، تکامل میابد. اگر والدین، خواستار ثبات ارزش‏ها و رفتارهاى خاصى در کودکان خود هستند، باید بدانند که رفتار عملى از گفتار، بسیار تأثیرگذارتر می‏باشد. به همین جهت، کودکان باید به گونه ‏اى آموزش ببینند که از رفتار درست الگو بردارى کنند و در طول زندگى آن را به اجرا در آورند.»
الگوی خوب برای فرزندان
زندگی با کودک و نوجوان ایجاب که شما باید به طور مداوم از خود بپرسید، چه چیزی واقعا برای ما مهم و ارزشمند است؟ و دیگر اینکه در عمل، چه رفتاری از فرزند و یا فرزندانمان را انتظار داریم. اگر بتوانیم صادقانه به این سوال پاسخ دهیم و اگر ارزش ها و معیارهای اصلی خود را بشناسیم، آنگاه می توانیم اولویت های مشخصی را تعیین کنیم. این مسئله در زندگی ما، خصوصا زندگی خانوادگی و فرزندان مان تاثیر خواهد داشت .
اگرهای والدین
فرزندان شما بر مبنای الگویی که از خود بر جای می گذارید، درباره شما قضاوت خواهند کرد. این نگرش در تربیت نوجوانان حیلی مهم است. در سنین پایین، پدر و مادر، شاید تنها الگوی بی چون و چرای کودکان خود باشند. کودکان پدر و مادر خود را موجه ترین و توانمند ترین افراد می دانند. آنها حتی در بازی های کودکانه خود رفتار و گفتارهای پدر و مادر خود را عینا تقلید می کنند. الگوپذیری کودکان و نوجوان از والدین از یک سنی و در برخی موارد خیلی بیشتر می شود. بنابراین، والدین در واقع به طور مستقیم در پذیرش راه و روش زندگی توسط کودک مسئول هستند.
- کودکان از هر کاری که ما انجام می‌دهیم، الگو می پذیرند و درس می‌گیرند. به طور مثال:
- شیوه زندگی سالم شما، این امکان برای شما فراهم است که از فرزندانتان بخواهید که به شیوه شما عمل کنند و یا اینکه آنها را تشویق میکند که پا جای پای شما بگذارد.
- اگر اهل مطالعه هستید، کودکان شما نیز یاد می‌گیرند که نسبت به مطالعه، نگرش درستی داشته باشند.
- اگر غذای سالم می‌خورید و به ورزش می‌پردازید کودکان نیز یاد می‌گیرند که غذای سالم بخورند و ورزش بکنند.
- اگر شما به عنوان پدر و مادر، رفتار مسئولانه داشته باشید کودکان‌تان نیز یاد می‌گیرند که رفتار مسئولانه داشته باشند.
- اگر از بازی کردن با کودکتان لذت می برید، نیاز نخواهد بود توضیح دهید که شادی و لذت برای شما مهم و ارزشمند است؛ کودکان خودشان این را خواهد فهمید .
- اگر در مورد سن بچه خود دروغ بگویید تا برای او بلیط ارزان قیمت بخرید با این رفتار به کودک خود یاد خواهید داد که دروغ گفتن، کاری درست است.
- اگر همسرتان خانه باشد، اما در پشت تلفن به کسی که زنگ زده است بگویید که همسرم منزل نیست به کودک یاد می‌دهید که دروغ چیزی خوبی است.
- اگر تمام روز به تماشای تلویزیون بپردازید به کودک خود می‌آموزید که او نیز می‌تواند تمام روز تلویزیون تماشا بکند.
- اگر یک سیگاری حرفه ای هستید، فرد در خور اعتمادی نخواهید بود که بتوانید نوجوانتان را از سیگار کشیدن منع کنید و یا مانع رفتارهای دیگر از این دست شوید.
- اگر اهل مجادله و داد و فریاد هستید و دایم با اطرافیان مشکل دارید، در واقع به کودکتان یاد می‌دهید که او می‌تواند چنین کند.
- اگر از دست بچه‌های خود عصبانی می شوید، و این عصبانیت را با خشونت ابراز می کنید، انتظار داشته باشید که کودکان شما نیز از دست دیگران عصبانی بشوند و رفتار خشونت آمیز داشته باشند.
- اگر بر سر کسی که می‌خواهد جای پارک شما را بگیرد، فریاد می زنید به کودک خود می آموزید که او نیز می‌تواند در این جور مواقع بر سر کسی داد کشیده، ناسزا بگوید.
- اگر هنگام رنجش به جای عصبانیت با لحن آرام با کسی صحبت بکنید در واقع به کودکان خود می‌آموزید که موقع عصبانیت، خود را کنترل کنند و آرام باشند.
- اگر به خاطر ناسزا گفتن به کسی از او معذرت بخواهید به کودکان خود یاد می‌دهید که مسئولیت اشتباه خود را بپذیرند. وقتی با دیگران مودبانه و محترمانه حرف می‌زنید، در واقع به کودکان خود می‌آموزید که آنها نیز مودبانه رفتار کنند.
- اگر حقوق دیگران را رعایت می‌کنید به کودکان خود می‌آموزید که آنها نیز حقوق دیگران را رعایت کنند.
- اگر نسبت به دیگران مهربان هستید در واقع الگوپذیری کودکتان را به سوی مهربان بودن می‌کشاند.
- اگر نهایت سعی و تلاش خود را به عمل می‌آورید بچه‌های شما نیز یاد می‌گیرند که نهایت سعی و تلاش خود را به عمل بیاورند.
- در صورت امانتداری و پاکدستی، الگوی مثبتی برای فرزندان خود خواهید بود. بنابراین بهوش باشید که در این کشتزارهای بکر و آماده، بذر چه خلق و خو و رفتارهایی را می کارید.
نویسنده:نگار فرهادی پور(کارشناس ارشد روانشناسی)

تعداد بازدید : ۱,۱۸۶
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید