شماره31

چاقی کودکان

(چهارشنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۸) ۰۸:۵۳

مسئله ی چاقی امروزه گریبانگیر بسیاری از افراد شده است.در حال حاضر حدود ۲۵ درصد کودکان، چاق هستند. در صورت عدم پیگیری، کودکان چاق در بزرگسالی نیز دچار چاقی و عوارض ناشی از آن می شوند. تمام والدین می خواهند بچه هایی شاداب و سرزنده داشته باشند.

بعضی از آنها سلامتی و سرزندگی را در چاق بودن فرزندان شان می دانند.در حالی که تحقیقات نشان می دهد که چاقی در کودکی، خود عامل بسیاری از بیماری ها در بزرگسالی است.پس چه بهتر است که به جای سعی در چاق کردن فرزندان مان، به فکر سلامت آنها باشیم.اگر کودک شما چاق است و از اضافه وزن او برای سلامتی اش می ترسید، هیچ راهی وجود ندارد به جز این که، در عادات غذایی اش تغییرات سالم ایجاد کنید.
برای اکثر کودکان اضافه وزن، نتیجه الگوی ناسالم تغذیه (مصرف کالری زیاد) و فعالیت بدنی کم می باشد.از آنجا که این عادات در اوایل دوران کودکی تثبیت می شود، تلاش برای جلوگیری از چاقی را باید از سنین پایین آغاز کرد.
خطرات بسیاری کودکان را تهدید می کند و امکانات آنها برای مواجهه با این مشکلات، محدود است و نیاز به توجه، تشویق و مداخله بزرگترها و مراقبین بهداشتی دارند تا جسم، روان و نگرش سالمی داشته باشند و به بزرگسالی توانمند و با صلاحیت تبدیل شوند.
درمان چاقی و کنترل وزن کودکان و نوجوانان، علم است و هنر
کودکان از یک سو در حال رشد بوده و نمی باید با به کارگیری روش های شتاب آلود و نامتعادل آنها را به گرسنگی های پنهان، یعنی عدم دسترسی لازم و کافی میلیاردها سلول در حال جوشش و کوشش و رشد و تقسیم به این یا آن ریزمغذی های پنجاه گانه دچار نمود.
و یا با کاهش مقداری زیاد از غذای روزمره و کاستن صاعقه آسای درشت مغذی های انرژی زا، آنها را به عدم تامین حداقل کالری مورد نیاز دچار نمود که بدن آنها جهت تامین حداقل انرژی مورد نیاز به تجزیه پروتئین ها و اسیدهای آمینه ضروری و غیرضروری سوق داده شود که طبیعتا آثار هر دوی این موارد، باعث کند و کندتر شدن و یا وفقه کامل روند رشد جسمی و عدم دستیابی به حداکثر گسترش فکر و اندیشه موروثی آنها نمود پیدا خواهد کرد.
پس در جهت اقدامات اساسی و اصولی در قبال کنترل وزن و جلوگیری از چاقی کودکان چه باید کرد؟!
کنترل درازمدت چاقی با همکاری خانواده قابل اجراست:
1- آموزش مادران جوان در قبال تغذیه صحیح کودک و زدودن باورهای غلط؛ بخصوص وسواسی که بچه اولی های کم سن و سال در زمینه تغذیه کودکشان به صورت سینه به سینه دریافت نموده اند.
2- تحلیل برنامه های غذایی روزانه کودک و بررسی تغذیه هفتگی کودکان و شناخت و تعیین اشتباهات به عمل آمده در تغذیه روزانه و ارائه توصیه های عملی و کاربردی به خانواده ها برای رفع تدریجی روش های غلط به کار برده شده.
3- تعدیل تدریجی و حذف کامل میان وعده های غذایی پرانرژی و فاقد مواد مغذی لازم (چیپس، پفک، هله و هوله، شربت ها و نوشابه ها)
4- افزایش به کارگیری مقدار بیشتری از فیبرهای محلول و یا نامحلول در گنجانیدن غذاهای تهیه شده از غلات، حبوبات و سبزی ها مختلف و تعدیل تدریجی و حذف کامل شکلات، شیرینی، کیک و بستنی های روزمره و جایگزینی آنها با میوه های فصل و دانه ها و مغزها ( آجیل شیرین و شور به صورت متعادل و متنوع)
- افزایش مقدار لبنیات دریافتی نسبت به قبل از اجرای برنامه جدید حداکثر تا میزان دو تا دو و نیم واحد. لازم به یادآوری است عادت کردن افراد به نوشیدن شیر بیشتر از حد نیاز - که موجبات کم خونی و برخی از بیماری ها را فراهم می کند - توصیه نمی شود.
6- افزایش زمان فعالیت های جسمی و بازی های دسته جمعی و کاهش زمان تماشای تلویزیون
7- ایجاد نظم در ساعات خواب زود هنگام شبانه و رعایت وعده های اصلی و میان وعده ها و عدم حذف وعده صبحانه
8- تغذیه در محل مشخص و زمان معین و ظروف اختصاصی کودک و نوجوان
9- خونسردی توام با قاطعیت در قبال تغذیه کودک و عدم به کارگیری زور و اجبار مبنی بر میل نمودن حتمی تمام غذای داده شده و اتمام اجباری مقدار غذای سرو شده
10- هر چه سن شروع چاقی پایین تر باشد، عوارض دراز مدت آن بیشتر، خطرناک تر و احتمال درمان چاقی برای همیشه، بسیار ضعیف تر خواهد شد. لذا اقدام فوری جهت تاثیرگذاری در روند اضافه وزن کودکان و نوجوانان بسیار موثرتر واقع خواهد شد.
11- مهرورزی و ابراز محبت معقول پدر و مادر به کودک و پاسخگویی به نیازهای برخورداری بچه ها از عواطف پدری و مادری از پرخوری های احتمالی و افسردگی های کودک جلوگیری می نماید.
12- عدم جبران قصور و یا بی توجهی ها یا تنبیه های بی مورد با خوارنیدن و یا خرید تنقلات رنگارنگ که خود عذر بدتر از گناه تلقی می شود.
13- اصلاح تدریجی عادات غذایی غلط و خارج از چارچوب برنامه های مورد نیاز و ناخنک زدنها و ریزه خواری های مداوم
14- کاهش دفعات تغذیه کودک در خارج از منزل به خصوص Fast Food ها و انواع ساندویچ، همبرگر، پیتزا و سیب زمینی سرخ کرده با سس های پرچرب و انواع نوشابه ها و دسرهای خامه ای پر از قندهای ساده و چربی های اشباع شده.
15- کاهش مقدار نمک، شکر، افزودنی های مختلف، چربی های حیوانی و روغن های گیاهی جامد و یا مایع فراتر از نیاز بچه به هنگام طبخ غذا در منزل
16- کاهش استرس و اضطراب و دل نگرانی های کودکان و نوجوانان که به صورت پرخوری و ریزه خواری نمود پیدا کرده و به عنوان یک عامل تسکین شرطی در می آید و توجه و دقت در ایجاد نظم در ساعات خواب شبانه و جلوگیری از شب زنده داری آنها
17- محدود کردن مدت زمان نشستن در مقابل تلویزیون به مدت حداکثر یک و نیم یا دو ساعت در روز و منع کامل صرف غذا یا تنقلات و نوشابه ها و شربت ها و غیره در هنگام تماشای تلویزیون
18- جلوگیری از ابراز محبت و تشکر والدین، مادربزرگ ها، پدربزرگ ها، عمه ها و عموها و خاله ها و دایی ها به صورت تقدیم انواع خوراکی ها و تنقلات رنگارنگ
19- به والدینی که یک یا هر دوی آنها چاق می باشند، توجه داده می شود اگر عوامل محیطی در قبال فرزندان پدران و مادرانی که وزن متناسب با قدشان دارند، احتمال چاقی فرزندان آنها 9% است. در حالی که اگر یکی از والدین، چاق و دیگری دارای وزن متناسبی باشد، احتمال چاق شدن به 41% تا 50% و اگر هر دو نفر چاق باشند، احتمال چاق و فربه شدن فرزند به 66% تا 86% افزایش خواهد یافت.
20- عوارض زودرس و دیررس چاقی دوران کودکی و نوجوانی از قبیل بالا رفتن چربی خون، دیابت، پرفشاری خون، بیماری های قلبی و ... باید برای خانواده توضیح داده شود تا خانواده آگاه شوند که چاقی، نه تنها نشانه سلامتی فرزندشان نیست، بلکه در هر سنی، نوعی بیماری است که خود زمینه ساز بروز بیماری های خطیر دیگر خواهد شد.
21- همه اعضای خانواده باید از اصول صحیح غذایی پیروی کنند و برنامه زندگی خود را به نحوی تنظیم نمایند که فعالیت و تحرک روزمره داشته باشند.
22- در برخی موارد یا شدت چاقی زیاد است یا کودک و نوجوان دچار عوارض ناشی از چاقی شده است که باید برنامه ای برای کم کردن وزن او پیش بینی کرد، ولی در برخی موارد، اضافه وزن در حدی است که باید تلاش شود وزن ثابت بماند و اضافه تر نشود و بتدریج با افزایش قد، نسبت وزن و قد به حد متعادل برسد.
23- برای کاهش وزن کودک یا نوجوان چاق، کافی است خانواده از جمله کودک از اصول توضیح داده شده در مورد هرم غذایی پیروی نمایند و از غذای سالم، متنوع و متعادل استفاده کنند. غذاهای با کالری زیاد و ارزش غذایی کم، نظیر چیپس و تنقلات مشابه باید از رژیم غذایی حذف شوند.
اگر هر روز فقط 100 کالری از دریافت غذایی روزانه کم شود، وزن در طول یک سال 5 کیلوگرم کاهش می یابد، هرچه میزان این کاهش کالری بیشتر باشد، میزان کاهش وزن بیشتر خواهد بود.
در این راستا باید همیشه مراقب بود که پیروی از یک رژیم غذایی صحیح باید مداوم و با هدف کاهش وزن در طول زمان باشد. هیچگاه نباید رژیم های غذایی که به سرعت باعث کاهش وزن می شود به کودکان و نوجوانان توصیه شود.
24- در جهت افزایش میزان فعالیت روزانه: یکی از مهمترین روش ها، کاهش ساعات بی تحرکی است. توصیه می شود کودکان و نوجوانان ساعات تماشای تلویزیون یا انجام بازی های رایانه ای را به 2-1 ساعت در شبانه روز محدود نمایند. از سوی دیگر باید پیاده روی جهت رفتن به مدرسه یا خرید و ... را جایگزین رفت و آمد با اتومبیل کرد. خانواده باید به نحوی برنامه ریزی نمایند تا فعالیت کودک و نوجوان بتدریج افزایش یابد و خود نیز در این اقدام با فرزندشان همراهی کنند.
25- رفتار درمانی: اصلاح رفتارهای خانواده از جمله کودک و نوجوان برای پیروی از اصول صحیح تغذیه و فعالیت روزمره، یکی از اصلی ترین و اساسی ترین قدم ها برای دستیابی و حفظ وزن ایده آل است. بدون تغییر رفتار، رسیدن به وزن مطلوب باز هم این موضوع موقتی بوده و تداوم پیدا نخواهد کرد و فرد دوباره دچار اضافه وزن خواهد شد.
کودکان و نوجوانان مبتلا به چاقی به طور معمول دارای اختلالات رفتاری مانند افسردگی، گوشه گیری، اضطراب و عدم اعتماد به نفس کافی می باشند که بدون رفع این موارد، کنترل چاقی، امکان پذیر نخواهد بود.

فراموش نکنید که سالم زیستن، موجب آینده ای روشن و به دور از بیماری خواهد شد.
زنده باد کودکی، زنده باد زندگی
نویسنده: کارشناس تغذیه و فیزیولوژی ورزشی سعیده نجیب مقدم


تعداد بازدید : ۵۶۱
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید