شماره38

قلعه فرانسوی ها با آجرهای هخامنشی

(دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۹) ۱۲:۴۷

شوش، واقع در استان خوزستان، یکی از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های شناخته ‌شده جهان است و احتمالاً به سال ۴۰۰۰ پیش از میلاد پایه‌گذاری شده است. با وجود این‌که نخستین آثار یک دهکده مسکونی در آن مربوط به ۷۰۰۰ سال پیش از میلاد است. طبق اسناد باستانی شوش از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین شهرهای باستانی ایران و جهان بوده‌ است و کماکان فعالیت‌های باستان‌شناسی در آن ادامه دارد.

یکی از آثار بسیار زیبا و جذاب این شهر، قلعه شوش است. قلعه شوش از جذاب ترین قلعه های ایران است؛ قلعه ای که حدود ۱۲۰ سال پیش در زمان قاجار ساخته شد و به قلعه فرانسوی ها معروف است. طراحی خاص این قلعه باعث شده که خیلی از گردشگران که اطلاعات زیادی درباره تاریخچه قلعه شوش ندارند، با دیدن آن فکر کنند که قدمت این قلعه به صدها سال پیش می رسد. چیزی که قلعه شوش را در بین گردشگران معروف کرده به غیر از طراحی خیره کننده و مناظر منحصر به فرد قلعه، آجرهای آن است؛ آجرهایی که از کاخ داریوش گرفته شده و برای بنای این قلعه به کار رفته است. در تعدادی از آجرهایی که برای ساخت قلعه استفاده شده آجرهایی می بینید که به خط میخی زیگورات چغازنبیل منقوش شده اند.
قلعه شوش چگونه و چرا ساخته شد؟
اولین فعالیت های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی شوش در سال ۱۸۵۱ توسط کنت لفتوس انگلیسی آغاز شد. مدتی بعد، ژان و مارسل دیولا فوای فرانسوی، فعالیت‌های او را ادامه داده و کارشان توسعه پیدا کرد. همچنین، تپه‌های شوش، نظر دمورگان را بسیار به خود جلب کرد و با هدف یک تحقیق دراز مدت کار خود را شروع کرد.
چون در این زمان، آثار ارزشمندی از این منطقه کشف شد و امنیتی برای حفظ این آثار وجود نداشت، هیئت فرانسوی در این محوطه تاریخی، تصمیم به ساخت مکانی برای نگهداری آثار تاریخی گرفت. در سال ۱۸۹۸ میلادی، ژان ژاک دومورگان، قلعه شوش را از آجرها و آثار بازمانده از بنای کاخ داریوش ساخت. کار ساخت قلعه زیبای شوش به دست معماران دزفولی انجام شده و یکی از معماران آن، مصطفوی دزفولی است.
معماری قلعه شوش
معماری قلعه شوش، شباهت بسیاری به زندان باستیل در فرانسه دارد. پلان قلعه به شکل ذوزنقه ساخته شده که قاعده‌ای کوچک در سمت شمال دارد. در دورتا دور این ذوزنقه، راهرویی واقع شده است و ردیف اتاق‌هایی به سمت حیاط، بر گرد آن قرار گرفته‌اند. تقسیم‌بندی کلی قلعه با دو حیاط و فضای پیرامون آن، شکل گرفته است. قلعه، دارای سه ورودی است که یکی از آنها در حال مسدود شدن است.
قلعه شوش، مثل قلعه‌های قرون وسطی در اروپا از دو حیاط تشکیل شده است که حیاط دوم، مرتفع‌تر از اولی است. در زیرزمین حیاط دوم ۲ تالار تعبیه شده است .مصالح قلعه از خشت ساخته شده، اما روکشی از آجر روی این خشت‌ها قرار دارد که آجرهایش مربوط به ادوار مختلف تاریخی است. عناصر تشکیل‌دهنده معماری قلعه، شامل طاق‌های رومی، درگاه‌های قوسی و تزیینات آجری است که از معماری ایرانی الهام گرفته‌اند. معماران اصلی این بنا دو تن از معماران بنام دزفولی بوده‌اند.
تزئینات قلعه شوش
تزئینات این قلعه، شامل نعل درگاه‌های قوسی و نماهای تزئینی با آجر و نقاشی‌هایی به سبک تلفیقی اروپایی و شرقی و آجرهای کتیبه‌دار است. این قلعه که در مهر ماه سال ۱۳۸۰ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته از سال ۱۳۷۱ به‌عنوان پایگاه باستان‌شناسی و انبار نگهداری اشیای تاریخی استفاده می‌شود. قلعه، دارای اتاق کوچک شیشه‌ای است که به کلاه فرنگی شهرت دارد. همچنین برج استوانه‌ای که در ضلع غربی بنا قرار دارد، مربعی شکل است و در آن زمان، به ‌عنوان کبوترخانه مورد استفاده قرار می‌گرفت. برج دیگر این بنا در وسط حیاط قرار گرفته است که به برج شمالی نیز شهرت دارد. شکل این برج به ‌صورت دایره طراحی شده است.
چگونه به قلعه برویم؟
قلعه در خیابان طالقانی شهر شوش، بر روی تپه آکروپل واقع شده است. در حال حاضر، این قلعه یکی از مکان‌های پرگردشگر به حساب می‌آید. این بنای تاریخی در ایام تعطیل سال بسیار شلوغ است. اما گاهی با وجود بازدیدکنندگان بسیار هم درهای قلعه بسته است.
گردشگرانی که به تاریخ باستانی ایران علاقه بسیار دارند، بر این نکته اذعان می‌کنند که قلعه شوش، تکه‌ای از چغازنبیل و کاخ داریوش را در خود به امانت محفوظ داشته است.
گرد آورنده : نیما پرویزی مریدانی -آرشیتکت




تعداد بازدید : ۴۳۲
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید