شماره51

بیماری پرکاری تیروئید

بیماری پرکاری تیروئید
(پنج شنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۰) ۱۵:۰۱

علل متفاوتی برای پر کاری تیروئید وجود دارد اما علائم و نشانه های آن مشابه است. به علت افزایش سوخت و ساز بدن بیماران احساس گرمای بیشتری می کنند و اغلب با وجود مصرف غذای زیاد کاهش وزن دارند.

تیروئید چیست؟
تیروئید یک غده شبیه بال پروانه است که جلوی گردن قرار گرفته است. این غده هورمون تیروکسین (T4) و تری یدو تیرونین (T3) تولید و به داخل خون ترشح می‌کند. این هورمون ها سرعت کار و تولید انرژی را در بدن عهده دار هستند.
تیروئید افراد سالم به میزان کافی هورمون می سازد و در اعمال مهم بدن اثر می گذارد. این هورمونها سوخت و ساز بدن را از جمله آنکه چه مقدار کالری مصرف کنیم، چه مقدار احساس گرما کنیم و وزن ما را تنظیم می‌کنند، در بعضی اعضاء نیز اثرات اختصاصی دارد مانند قلب که در اثر این هورمونها تندتر می‌زند. پر کاری تیروئید حالتی است که باعث می شود مقدار زیادی هورمون به بافتهای بدن برسد.
پرکاری غده تیروئید در اصطلاح پزشکی با نام هایپرتیروئیدیسم شناخته می‌شود. پرکاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید بیش از حد نرمال هورمون ترشح می‌کند.

علائم و نشانه‌های پرکاری تیروئید
تپش تند قلب حتی بدون انجام فعالیت‌های زیاد
برجسته شدن چشم‌ها (اگزوفتالمی)
ریزش مو
کاهش وزن
ضعف عضلات به خصوص در ناحیه شانه، لگن و ران‌ها
افزایش خفیف جریان خون
تعریق و عدم تحمل گرما
جدا شدن ناخن از بستر
افزایش حرکات دستگاه گوارش (اسهال)
لرزش، تنش‌های غیر ارادی اصطلاحا ترمور (خصوصاً در دستان و انگشتان)
گواتر یا بزرگی تیروئید
بزرگ شدن سینه در آقایان (ژنیکوماستی)
کاهش حجم خونریزی یا کاهش تعداد دفعات قاعدگی
تحریک‌پذیری شدید

دلایل پرکاری تیروئید

1- بیماری گریوز از شایع ترین دلایل پرکاری تیروئید، بیماری گریوز است. گریوز، نوعی اختلال در خود ایمنی بدن است که به غده تیروئید حمله می کند. این بیماری سبب انتشار سطوح بالایی از هورمون تیروئید می شود. تورم قابل مشاهده و ناراحت کننده در پشت چشم از نشانه های این بیماری است. بیماری گریوز که موجب اختلال در سیستم ایمنی بدن می شود یکی از مواردی است که موجب اختلالات تیروئید در بدن می شود.
۲- دیگر دلایل پرکاری تیروئید پرکاری تیروئید به دلیل گره در غده تیروئید ایجاد شود. این توده ها در تیروئید به وجود می آیند و گاهی شروع به تولید هورمون تیروئید می کنند. توده های بزرگ سبب ایجاد گواتر می شوند و مشهودند. توده های کوچک تر با سونوگرافی قابل تشخیص هستند. عوارض اختلالات تیروئید اگر کم کاری تیروئید درمان نشود سبب افزایش کلسترول و خطر سکته مغزی و حمله قلبی می شود. در موارد شدید، سطح بسیار پایین هورمون تیروئید سبب کاهش هوشیاری فرد و افت شدید دمای بدن می شود. پرکاری تیروئید هم در صورت درمان نشدن سبب مشکلات قلبی و شکننده شدن استخوان ها می شود.

چه افرادی بیشتر دچار پرکاری تیروئید می‌شوند؟

زنان دو تا ۱۰ برابر بیشتر از مردان دچار پرکاری تیروئید می‌شوند. اگر موارد زیر در خصوص شما صدق می‌کند ریسک بروز پرکاری تیروئید در شما بالا خواهد بود.
در صورتی که سابقه خانوادگی بیماری تیروئید را دارید.
در صورتی که دچار بیماری‌هایی از قبیل آنمی ناشی از کمبود ویتامین ب ۱۲ هستید، دیابت نوع ۱ دارید یا دچار اختلالات هورمونی غدد فوق کلیوی هستید.
در صورتی که از مقادیر زیاد غذاهای حاوی ید از قبیل تخم کتان استفاده می‌کنید یا از داروهایی که حاوی ید هستند استفاده می‌نمایید، آمیودارون یک نوع داروی قلبی است
در صورتی که ۶۰ سال به بالا سن دارید و خانم هستید.
در صورتی که در شش ماه گذشته باردار بوده اید.
پرکاری تیروئید باعث بروز چه مشکلاتی خواهد شد؟
در صورتی که پرکاری غده تیروئید درمان نشود می‌تواند باعث بروز مشکلات جدی شود که به شرح زیر می‌باشند:
نامنظم بودن ضربان قلب که باعث لخته شدن خون، حمله قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات مرتبط با قلب می‌شود.
یک نوع بیماری چشمی که گریوز افتالموپاتی نام دارد و می‌تواند باعث بروز دوبینی، حساسیت به نور و درد چشم و در موارد نادر از دست دادن بینایی شود.
کاهش تراکم استخوان و پوکی استخوان

اگزوفتالمی چیست؟

پرکاری تیروئید می‌تواند باعث کشیده شدن پلک فوقانی به طرف بالا و نگاه خیره گردد و نیز باعث بیرون زدگی یک یا هر دو چشم از حدقه شود. این حال به عنوان اگزوفتالمی شناخته می‌شود و می تواند سبب کاهش کنترل عضلات، دو بینی و به ندرت کاهش دید شود. بیشتر موارد احتیاج به درمان ندارند. اما بعضی بیماران ممکن است نیاز به مراجعه به چشم پزشک و درمان اختصاصی داشته باشند. درمان های اختصاصی شامل تجویز کورتون، یا جراحی می‌باشند.

درمان پرکاری تیروئید

داروهای ضد‌تیروئید: این داروها میزان هورمونی که غده‌ی تیروئید تولید می‌کند را کاهش می‌دهند. برای اکثر بیماران، دارویی که پزشکان ترجیح می‌دهند تجویز کنند، داروی متی‌مازول (تاپازول) است چرا که ثابت شده این دارو عوارض کمی دارد. پروپیل تیواوراسیل داروی دیگری است که برای بیمارانی تجویز می‌شود که نسبت به متی‌مازول آلرژی دارند یا خانم‌هایی که در سه ماهه اول باداری خود هستند.

داروهای ضد تیروئید باید برای دوره‌های بسیار طولانی مصرف شوند (یک یا دوسال یا حتی بیشتر). پس از این مدت پرکاری تیروئید برطرف می‌شود اما احتمال بازگشت آن وجود دارد.

بتابلوکرها: داروهای بتابلوکر، مانند آتنولول یا پروپرانولول، موجب توقف یا کاهش تولید هورمون تیروئید نمی‌شوند و در عوض آنها علائمی که بر اثر پرکاری تیروئید ایجاد می‌شود را کنترل می‌کنند، به خصوص علائمی مانند ضربان سریع قلب، لرزش دست‌ها، اضطراب و گرمای زیادی که بدن تولید می‌کند.

ید رادیواکتیو: در حالت عادی، غده‌ی تیروئید ید موجود در خون را جمع آوری می‌کند و به کمک آن هورمون تیروئید را تولید می‌کند. در این روش درمانی بی بیمار نوعی ید رادیواکتیو داده می‌شود و این ماده پس از جذب شدن توسط غدد تیروئید موجب تخریب غدد تیروئیدی می‌شود. پاسخ به این روش درمانی در حدود 6 تا 18 هفته طول می‌کشد. از آنجایی که اغلب ید رادیواکتیوعملکرد عادی تیروئید را با اختلال مواجه می‌کند، افرادی که از این روش درمانی استفاده کرده‌اند نیاز دارند که تا پایان عمر تیروئید مصرف کنند تا نبود تیروئید در خون خود را جبران کنند.

جراحی: برداشتن غده‌ی تیروئید با جراحی نیز یکی دیگر از روش‌های درمان دائمی برای پرکاری تیروئید است اما این روش ترجیحا استفاده نمی‌شود. جراحی تیروئید تنها در صورتی انجام می‌شود که غده‌ی تیروئید بسیار بزرگ شده باشد (گواتر) و در تنفس بیمار اختلال ایجاد کرده باشد، یا این که مصرف داروهای ضد‌تیروئید موثر نباشند و یا این که بیمار به دلایلی نتواند ید رادیواکتیو مصرف کند. از روش جراحی همچنین برای درمان بیمارانی استفاده می‌شود که دارای توده‌ای (به نام نودول) در تیروئید خود هستند، خصوصا اگر احتمال سرطانی بودن این توده وجود داشته باشد.

غذاهایی که باید از خوردن آن اجتناب کرد
مواد غذایی که در صورت ابتلا به پرکاری تیروئید باید از خوردن آن اجتناب کنید، موادی هستند که غنی از ید هستند مانند نمک ید‌دار، جلبک و خزه دریایی و سایر مواد غذایی که در نزدیکی دریا به دست می‌آیند. علاوه بر این شکر و کافئین می‌توانند علائم پرکاری تیروئید را تشدید کنند بنابراین باید از خوردن آن پرهیز کنید. بهتر است تا جای ممکن رژیم غذایی سالمی داشته باشد و بدین منظور از خوردن لبنیات پر چرب، گوشت قرمز و محصولات فرآوری شده اجتناب کنید. مصرف غذاهای سرخ شده و شیرینی نیز باید تا جای ممکن محدود شود.


تعداد بازدید : ۱,۷۹۹
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید